თებერვალი1 , 2023
Home Blog

ჩინეთის საგარეო საქმეთა მინისტრისა და ფილიპინების პრეზიდენტის შეხვედრა

0
ჩინეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი ვანგ ი ფილიპინების პრეზიდენტ როდრიგო დუტერტესთან შეხვედრაზე. მანილა, ფილიპინები, 25 ივლისი, 2017 წელი. [ფოტო/Xinhua]

სამშაბათს, 25 ივლისს, ჩინეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი ვანგ ი ფილიპინების პრეზიდენტ როდრიგო დუტერტეს მანილაში შეხვდა. დუტერტეს განცხადებით, მისი ქვეყანა გააღრმავებს ორმხრივ ურთიერთობას ჩინეთთან.

“ფილიპინებისათვის ჩინეთის სტატუსსა და გავლენას მსოფლიოში ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს. ჩვენ მზადყოფნას გამოვთქვამთ, ჩინეთთან ურთიერთობა გავამყაროთ,”- განაცხადა დუტერტემ ჩინეთის საგარეო საქმეთა მინისტრ ვანგ ისთან შეხვედრისას.

მისივე განცხადებით, მნიშვნელოვანია ჩინეთის როლი ფილიპინების სახელმწიფოებრიობის მშენებლობისა და ტერორიზმთან ბრძოლის პროცესში. ფილიპინები მზად არის ხელი შეუწყოს ორქვეყანას შორის ორმხრივი ურთიერთობების განვითარებას  ყველა სექტორში, რათა ჩინეთ- ფილიპინების თანამშრომლობის შედეგად, ორივე ქვეყანამ და ხალხმა ნახოს სარგებელი.

ვანგის განცხადებით, ჩინეთი მტკიცედ განაგრძობს ფილიპინების დამოუკიდებელი საგარეო პოლიტიკის მხარდაჭერას. ამასთანავე, ჩინეთ-ფილიპინების ორმხრივი ურთიერთობა გაუმჯობესდა ორი ქვეყნის ახლანდელი ლიდერის ხელმძღვანელობით, ამან კი საგრძნობი სარგებელი მოუტანა ორივე სახელმწიფოს.

“ფაქტები საუბრობენ ხმამაღლა. მეზობლებისათვის, დიალოგი დაპირისპირებაზე უკეთესია, ურთიერთობა კი კონფლიქტზე მნიშვნელოვანი. ისტორია გვაჩვენებს, რომ ჩვენ კარგი არჩევანი გავაკეთეთ,”- განაცხადა ჩინეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა.

ხინკლიდან პაოწ’მდე

0

ქართველებს ჭამის მიმართ რომ განსაკუთრებული დამოკიდებულება გვაქვს, ეს დასამალი არ არის. ხინკალი ჩვენი სამზარეულოს სიამაყედ და ღირსებად რომ მიგვაჩნია, ამაზეც ერთხმად ვთანხმდებით. მეც, როგორც ხინკლისმოყვარულმა ქართველმა, პირველად მისი ჩინური ანალოგი 2009 წელს კაიროში სწავლისას (რამდენადაც გასაკვირი არ უნდა იყოს) დავაგემოვნე, როდესაც ჩემმა ჩინელმა კურსელებმა ერთ-ერთ ჩინურ დღესასწაულზე დამპატიჟეს. მაშინ ორთქლზე მოხარშულმა ხინკლის ორეულმა ძალიან მომხიბლა. მანამდე ჩვენი ეს უნიკალური კერძი, არც თუ ისე უნიკალურად მომეჩვენა და მეტიც, მის წარმომავლობაშიც დავეჭვდი.

ჩინეთში ჩემი პირველი კვირაც ე.წ ხინკლის ბიძაშვილ პაოწ’სთან ასოცირდება. ვაგემოვნებდი უამრავ საჭმელს და ბოლოს მაინც პაოწ’მდე მივდიოდი. შემდეგ დაიწყო ქართული საჭმლის მონატრება. პაოწ’ს უკვე ხინკლის გემოთი მივირთმევდი. აი, პური და ყველი კი ვერაფრით ჩავანაცვლე (მიუხედავად იმისა, რომ ჩინურ ბაზარზე არაერთი ევროპული ქვეყნის იმპორტული ყველია წარმოდგენილი). ქართული საჭმელებიდან ერთბაშად ჩინურზე გადასვლა არ გამძნელებია. ტკბილ-ცხარე სოუსები და კერძების ნაირსახეობა ძალიან მხიბლავდა. ქუჩის მრავალფეროვანი საჭმელიც კი ძალიან მადისაღმძვრელად გამოიყურებოდა. ამ ყველაფერმა მშობლიური კერძების გემო მალე ჩაანაცვლა.

პეკინში დღეს ათამდე ე.წ. snack street-ია, სადაც უამრავი ტრადიციული კერძის დაგემოვნებაა შესაძლებელი. მაგალითად, ერთ-ერთ ასეთ ქუჩაზე მხოლოდ ბაყაყის ხორცისგან დამზადებული კერძები შეიძლება დააგემოვნოთ.

აღნიშნული ქუჩებიდან, მე პირადად ვანგფვუძინგს (Wangfujing) გამოვყოფდი. აქ პეკინის ყველა ქუჩის საჭმელია თავმოყრილი. ამასთანავე, აქაურობა განსაკუთრებით ეგზოტიკურად მცირე ზომის შამფურებზე აცმული მორიელებითა და უამრავი მწერით გამოიყურება. ე.წ. Snack street-ზე ცენტრალური ქუჩიდან, საფეხმავლო ბილიკით მოხვდებით. ვანგფვუძინგი ძველი სავაჭრო უბანია, ამიტომ აქ ყველაფერი განათებული და გადაჭრელებულია. ხალხმრავლობით ძნელი მისახვედრი არ უნდა იყოს სად მდებარეობს ეს უძველესი ე.წ. snack street. ქუჩაზე ფეხის შედგმისთანავე, გამყიდველების შეძახილები და ქვაბებიდან თუ ტაფებიდან წამოსული ოხშივარი გხვდება. როგორც წესი, ამ ქუჩის დათვალიერება შემწვარი კალიების, სენტიპიდებისა და გველების განყოფილებიდან იწყება.

[Photo/FPB]

ძიენპინგ (Jianbing; 煎饼) ანუ პეკინური კრეპი,  როგორც ბოსტნეულით, ასევე სტაფილოსა და ძროხის ხორცის შიგთავსით შეგხვდებათ. ეს ჩინურ საუზმედაც ითვლება და დილით პეკინში გამოსული, ძიენპინგის დახლებთან გრძელ რიგებს აუცილებლად გადააწყდებით.

ესეც პეკინში ფართოდ გავრცელებული ჩუანარ (Chuan’r; 串儿), რომელიც პეკინელებისთვის დღის ნებისმიერ მონაკვეთზე სასურველ საჭმელს წარმოადგენს. მის პუნქტებს თითქმის ყველა უბანში შეხვდებით. ხის მომცრო ზომის შამფურებზე, ხორცის გარდა ბოსტნეულსაც გთავაზობენ.   ჩუანარის მთავარი ინგრედიენტი რამდენიმე სახის სუნელია, რასაც ცხარე სოუსთან ერთად ბოლოს ამატებენ.


პეკინური შემწვარი დამფლინგი პეკინის ერთ-ერთ სავიზიტო ბარათადაც შეიძლება ჩაითვალოს. ქალაქის რესტორნებში ათეულობით სახის დამფლინგს შეხვდებით და ამ მხრივ ვანგფვუძინგიც არ ჩამორჩება. აქ პირდაპირ დახლებზე შეგიძლიათ დააგემოვნოთ ხორცის, ბოსტნეულისა თუ კრევეტის დამფლინგები. პირადად ჩემი ფავოტირი სოკოს დამფლინგია, რომელსაც სოიოს სოუსთან ერთად გეახლებით ხოლმე.

ბევრ ადამიანს აფრთხობს ე.წ. stinky tofu-ს სუნი. ეს არის შემწვარი ტოფვუ, რომელის ცხარე სოუსითა და ქინძით არის შეკმაზული.  ეს კერძი პოპულარულობით არ სარგებლობს, თუმცა დაგემოვნების შემთხვევაში გულგრილს არავის ტოვებს (ასეა უმეტესობა ჩინური საჭმლის შემთხვევაში).

გამომდინარე იქიდან, რომ ეს ადგილი ადგილობრივების გარდა მოგზაურებშიც ძალიან პოპულარულია, აქ უამრავ ტურისტს შეხვდებით. ისინი სწორედ მწერების  დასაგემოვნებლად მოდიან. მეც გადავწყვიტე რომელიმე მათგანი გამესინჯა.

არჩევანი ძალიან დიდი იყო: კალია, სენტიპიდი, მორიელი, გველი, ხვლიკი, ზღვის ზღარბი, ზღვის ცხენი და ხოჭო. ამჯერად მორიელზე შევჩერდი. მირჩიეს ჭამა კუდით დამეწყო, თუმცა შეხებისთანავე მივხვდი, ეს არც ისე ადვილი საქმე იქნებოდა… შემდეგ თავზე გადავედი… ვერც ამ შემთხვევაში შევძელი, მეჭამა. საბოლოოდ, მორიელების შამფური მთელ ე.წ. snack street-ზე მოვატარე, ბოლოს კი სახლში წამოვიღე იმ იმედით, რომ გავბედავდი და გავსინჯავდი… თუმცა ეს დროც არ დადგა და მეორე დილით ჩემმა მორიელებმა ნაგვის ურნაში ამოჰყვეს თავი.


ვანგფვუძინგზე, მწერებთან ერთად, დესერტის უამრავ დახლსაც შეხვდებით. ყველაზე ფართოდ გავრცელებულია თანგხულუ (Tanghulu; 糖葫芦). ჩვენებურად,  ბამბუკის ჯოხზე ჩამოცმული ხილისშიგთავსიანი მამალო.  პეკინური საჭმელებისა და მწერების დაგემოვნებას ამ გემრიელი დესერტით ნამდვილად დააგვირგვინებთ.

მსოფლიო სუფთა ენერგიის წარმოების ახალი ეპოქის წინაშეა

0
ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტოს განხცადებით, მსოფლიო ენერგეტიკის წარმოების ახალი ინდუსტრიული ხანის წინაშე დგას, რომლის ღირებულება 2030 წლისთვის სამჯერ გაიზრდება და მილიონობით სამუშაო ადგილს შექმნის.
მასობრივი წარმოების ძირითადი ტექნოლოგიების გლობალური ბაზრის ღირებულება (მათ შორის მზის პანელები, ქარის ტურბინები, ელექტრო მანქანების ბატარეები, სითბოს ტუმბოები და წყალბადის ელექტროლიზატორები) საკმაოდ გაიზრდება და მისი ფასი ათწლეულის ბოლოს დაახლოებით $650 მილიარდი იქნება, ნათქვამია სააგენტოს ანგარიშში.
ეს შესაძლო მაჩვენებელი სამჯერ აღემატება ამჟამინდელ დონეს. იგი ეყრდნობა მდგრადი განვითარების მიზნებსა და ქვეყნების ენერგეტიკულ და კლიმატთან დაკავშირებულ დაპირებებს.
2030 წლისთვის სუფთა ენერგიის წარმოებასთან დაკავშირებული სამუშაო ადგილები გაორმაგდება ექვსი მილიონიდან თითქმის 14 მილიონამდე, ნათქვამია სააგენტოს განცხადებაში.
„ენერგეტიკის ინდუსტრია ახალი – სუფთა ენერგიის საწარმოო ტექნოლოგიების ეპოქის გარიჟრაჟზეა”, – განაცხადა ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტომ.
მაგრამ პარიზში დაფუძნებულმა ორგანიზაციამ ასევე განაცხადა, რომ რესურსების მოპოვებისა და წარმოების კონცენტრაცია საფრთხეს უქმნის მიწოდების ქსელებს.
მსოფლიოს მზის, ქარის, ბატარეის, ელექტროლიზატორისა და სითბური ტუმბოს ტექნოლოგიის წარმოების 70 პროცენტი სამ ქვეყანაზე მოდის, ხოლო ჩინეთი მათგან ყველაზე დომინანტია.
ასევე სამი ქვეყანა – ავსტრალია, ჩილე და ჩინეთი – ლითიუმის გლობალური წარმოების 90 პროცენტზე მეტს მოიცავს. კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა კი აწარმოებს მსოფლიოში კობალტის 70 პროცენტზე მეტს. ეს ორი ელემენტი ელექტრო მანქანების ბატარეების ძირითადი საწარმოო რესურსია.
მოხსენების მიხედვით, მიწოდების ჯაჭვთან დაკავშირებული პრობლემები საფრთხეს უქმნის ენერგიის გადასვლას და ამ პროცესს უფრო რთულსა და ძვირს ხდის.
პირველ რიგში, კობალტის, ლითიუმის და ნიკელის ფასების ზრდამ 2022 წელს გამოიწვია ელექტრო ავტომობილების ბატარეების გლობალური ფასის ზრდა თითქმის 10 პროცენტით.
ასევე გაიზარდა ჩინეთის ფარგლებს გარეთ ქარის ტურბინების მშენებლობის ღირებულება, წლების განმავლობაში ფასების კლების მიუხედავად. განცხადების მიხედვით, მსგავსი ტენდენციები გავლენას ახდენს მზის პანელებზეც.
ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტოს აღმასრულებელმა დირექტორმა ფატიჰ ბიროლმა მოუწოდა ქვეყნებს მომარაგების ჯაჭვების დივერსიფიკაციისკენ. მან ასევე ისაუბრა ევროპის დამოკიდებულებაზე რუსულ გაზზე და განაცხადა, რომ ეს იყო ერთადერთ სავაჭრო წყაროზე ზედმეტი დამოკიდებულებით გამოწვეული შეფერხებების ნათელი მაგალითი.
„როგორც ვნახეთ ევროპის დამოკიდებულებისას რუსულ გაზზე, როდესაც ხართ დამოკიდებული ერთ კომპანიაზე, ერთ ქვეყანაზე ან ერთ სავაჭრო მარშრუტზე – შეფერხებების შემთხვევაში თქვენ რისკავთ მძიმე ფასის გადახდას“, – თქვა ბიროლმა.
ბიროლმა ასევე ხაზი გაუსვა საერთაშორისო თანამშრომლობის მნიშვნელობას, „რადგან არცერთი ქვეყანა არ არის ენერგეტიკული კუნძული და ენერგეტიკული გადასვლები უფრო ძვირი და ნელი იქნება, იმ შემთხვევაში, თუ ქვეყნები ერთად არ იმუშავებენ“.

“ჩუნძიე” – ჩემი თვალით დანახული გაზაფხულის დღესასწაული

0

ჩინეთში რომ მოვდიოდი, კარგად ვიცოდი რომ ჩინური ახალი წელი ყველაზე დიდი და გრანდიოზული დღესასწაული იყო ჩინელებისთვის, თუმცა ნანახმა მოლოდინს ბევრად გადააჭარბა. წელს, ჩინური ახალი წელი, იგივე გაზაფხულის დღესასწაული (ჩუნძიე), 22 იანვარს აღინიშნა, თუმცა მისთვის მზადება ბევრად უფრო ადრე დაიწყო.

2023 წელს, სამი წლის შემდეგ, ჩინური ახალი წელი პირველად აღინიშნება კოვიდ რეგულაციების გარეშე, რაც იმას ნიშნავს, რომ ჩინელთა უმეტესობა დიდი ქალაქებიდან თავისუფლად ბრუნდება თავის მხარეში და ოჯახთან ერთად ატარებს დღესასწაულს.  ეს განსაკუთრებით შესამჩნევია ისეთ დიდ ქალაქებში როგორიც, მაგალითად, პეკინია.

პეკინში ჩინური ახალი წლის მოახლოვება რამდენიმე კვირით ადრე იგრძნობოდა, ხოლო რაც უფრო ახლოვდებოდა თარიღი, მით უფრო მძაფრდებოდა ეს შეგრძნება. პირველ რიგში, ეს გამოიხატებოდა იმაში, რომ მოირთო ჩუქები, მთელი ქალაქი “გაწითლდა”, სუპერმარკეტებში და მოლებში მუდმივად ისმის ჩინური ტრადიციული საახალწლო მუსიკა, ყველა კუთხეში შეხვდებით კურდღლის გამოსახულებას (მოგეხსენებათ, 2023 ჩინური კალენდრით კურდღლის წელია). ამას გარდა, 22 იანვრის მოახლოებასთან ერთად უფრო და უფრო მეტმა ობიექტმა შეწყვიტა მუშაობა, იქნებოდა ეს რესტორნები, კაფეები თუ მაღაზიები. უფრო გართულდა ტაქსის გამოძახება, გახანგრძლივდა გამოძახებული საკვების მოტანის დრო. ეს ყველაფერი გამოწვეული იყო იმით, რომ როგორც აღვნიშნე, გაზაფხულის დღესასწაულზე ჩინელები დიდი ქალაქებიდან თავიანთ მხარეში ბრუნდებიან, შესაბამისად ქალაქში შედარებით ცოტა ადამიანი რჩება. ამ პროცესს აღდგომის დღესასწაულს შევადარებდი საქართველოში, როცა შიდა მიგრაცია ქვეყანაში ყველაზე დიდია.

ამ მომენტში, ჩემს უნივერსიტეტში ძალიან გაგიჭირდებათ ჩინელი სტუდენტის პოვნა, მაშინ როდესაც სხვა დროს (თუნდაც ჩვენთვის ტრადიციული ახალ წელს), მათი რაოდენობა ასე საგრძნობლად არასდროს მცირდება. მიუხედავად ამისა, ჩინელებს არასდროს ავიწყდებათ თავიანთი მეგობრები (განსაკუთრებით კი უცხოელი მეგობრები) და გაზაფხულის დღესასწაულისთვის აუცილებლად იღებთ საჩუქარს, იქნება ეს “წითელი კონვერტი” (ხუნგპაო), რომელშიც გარკვეული ოდენობის თანხაა მოთავსებული; ტრადიციული ჩინური ალკოჰოლი (პაიძიუ) თუ სხვა რამ.

ჩინური ახალი წელი წარმოუდგენელია ტრადიციული კერძების გარეშე, რომლის ერთად მირთმევა დიდი მხიარულებაა. ჩინეთში მცხოვრები უცხოელისთვის ამ მხიარულების გაზიარება ჩინელებთან შედარებით რთულია, ვინაიდან ჩინელები ოჯახის წევრებთან ერთად მიირთმევენ სადღესასწაულო კერძებს; თუმცა ეს ხელს არ გვიშლის უცხოელებს, ერთად, ჩინური ტრადიციების მიხედვით აღვნიშნოთ “ახალი გაზაფხულის” დადგომა, რაც არანაკლები მხიარულებაა. ჩინური ახალი წლის ტრადიციული კუზინა ჩრდილოეთში აუცილებლად შედგება პელმენებისგან (ძიაოწი), რომელიც გემოთი ქართულ ხინკალს წააგავს; თევზით, რომელიც სიმდიდრის და კეთილდღეობის სიმბოლოა და დესერტად ბრინჯის ტკბილი ბურთულებით სხვადასხვა შიგთავსით.

გაზაფხულის დღესასწაული 9 თებერვლამდე გრძელდება, თუმცა დიდ ქალაქში მაცხოვრებელ ჩინელებს ასეთი დიდი შვებულების ფუფუნება არ აქვთ. მნიშვნელოვანი თარიღის გადავლის შემდეგ  დაცლილი ქალაქი ნელნელა ისევ ივსება და დღითიდღე უფრო და უფრო აქტიური და ცოცხალი ხდება, მანამ,

სანამ  ბოლომდე არ დაუბრუნდება წინანდელ მგომარეობას, რაც პირველ რიგში გადატვირთულ ქუჩებში, მაღაზიის რიგებსა და ინტენსიურ სამუშაო გრაფიკსა თუ ცხოვრების რიტმში გამოიხატება.

თორნიკე ტაბატაძე

საახალწლო დეკორაციები – ტრადიცია, რომელიც მუდამ უცვლელია

0

ჩინური ლეგენდის მიხედვით, ყოველწლიურად, საშინელი მონსტრი 年 (ნიენი) ატერორებდა სოფლებს. იგი ყველაფერს მიირთმევდა, კოღოებიდან დაწყებული ადამიანებით დამთავრებული. დროთა განმავლობაში სოფლის მოსახლეობა მიხვდა, რომ ურჩხული ყოველ 365 დღეში ერთხელ სტუმრობდა სოფელს, ხოლო შემდეგ ისევ ტყეში ქრებოდა.

სოფლის მაცხოვრებლებმა გადაწყვიტეს, რომ სწორედ შეტევის დღეს დღესასწაული აღენიშნათ, ესადილათ და წინაპრებისთვის ელოცათ. წლების განმავლობაში მალვის შემდეგ, ერთ-ერთ ახალგაზრდას გაუჩნდა იდეა, გაესროლა ფეიერვერკი და  შეეშინებინა ურჩხული. ამ ხერხმა იმუშავა, სწორედ ამიტომ სოფლის მაცხოვრებლებმა დღესასწაულზე ფეიერვერკის გამოყენება დაიწყეს.

ასეთია ლეგენდა ჩინური ახალი წლის, ან გაზაფხულის ფესტივალის წარმოშობის შესახებ. იმის გამო, რომ დღესასწაულის მიზანი ნიანის შეშინება და განდევნა იყო, სადღესასწაულო დეკორაციები, როგორც წესი – წითელია.

წითელი ფერი ჩინელებს განსაკუთრებით უყვართ, რადგან ის ბედნიერებასა და კეთილდღეობასთან ასოცირდება. სტატიაში მოცემულია რამდენიმე პოპულარული დეკორაცია, რომელიც გამოიყენება სადღესასწაულო ატმოსფეროს შესაქმნელად.

ქაღალდის ჭრის ხელოვნება
窗花 (ჩუანგ ხუა)
ქაღალდის ჭრა ხალხური ხელოვნებაა, რომელიც შეიძლება ნახოთ ყველა სეზონზე, განსაკუთრებით კი გაზაფხულის ფესტივალზე. როგორც წესი, მათ ფანჯრებზე აკრავენ, და მისი პირდაპირი თარგმანია „ფანჯრის ყვავილი“. არტისტები გულმოდგინედ ქმნიან ამ ლამაზ ნამუშევრებს და ბრინჯის წებოს გამოყენებით აწებებენ.

ეს დეკორაციები, როგორც წესი, შედგება სიმბოლოებისა და სიტყვებისგან და დამზადებულია წითელი ქაღალდით. გამოსახულებები მოიცავს თევზებს, ატამს, მარცვლებს, დრაკონებს, ფენიქსებს და სხვა. ზოგიერთი, მაგალითად, თევზი, იგივდება დალოცვასთან. სხვები, როგორიცაა დრაკონები და ატმები, სიმბოლოებია ხალხური ზღაპრებიდან და ლეგენდებიდან. მარცვლეული კარგი მოსავლის სიმბოლოა.

კარის ღმერთები
门神 (მენ შენ)
ჩინური ხალხური რელიგია მოიცავს სხვადასხვა ტიპის ღმერთებს, ასევე ისტორიულ ფიგურებს (ნამდვილს ან წარმოსახვითს). ღმერთების ერთ-ერთი ჯგუფია „კარის ღმერთები“. როგორც სახელი გულისხმობს, ამ ღმერთების ნახატები სახლის მთავარ კარზეა გაკრული. მთავარი შესასვლელი ტრადიციულად ორი კარისგან შედგება, ამიტომ ღმერთები ყოველთვის წყვილებად გვხვდებიან.

ყველაზე ცნობილ დემონებზე მონადირეს, ჭონგ კუის (钟馗 / Zhōng kuí) შემზარავი სახე აქვს. ამიტომ კარის ღმერთებს აქვთ გაბრაზებული თვალები და უჭირავთ ტრადიციული იარაღი. ისინი მზად არიან დაიცვან ოჯახი ნებისმიერი დემონისა და სულისგან.

სხვა მოთხრობაში, ტანგის დინასტიის იმპერატორმა ტანგ ტაი წონგმა (唐太宗 / Táng tài zōng) ღამით დემონების ხმაური მოისმინა. მან უბრძანა ორ გენერალს კარის გარეთ დაეცვათ იგი. მას შემდეგ დემონის ხმა შეჩერდა და იმპერატორმა გადაწყვიტა გენერლების პორტრეტები კარზე გაეკრა.

მიუხედავად იმისა, რომ ეს დეკორაციები არ არის ისეთი პოპულარული თანამედროვე დროში, ჩინეთის ზოგიერთი რეგიონი ამას მაინც აკეთებს ოჯახში მშვიდობისა და სიმდიდრის მოსატანად.

ბედი
福 (ფუ)
ანალოგიურად, ჩინელები სახლებს გარკვეული სიტყვებითაც აფორმებენ. ყველაზე გავრცელებული სიტყვაა 福 (ფუ), ბედნიერება და იღბალი. მას წერენ კალიგრაფიით წითელ კვადრატულ ქაღალდზე. ამის შემდეგ კიდებენ კედლებზე, კარებზე ან ფანჯრებზე.

ეს იეროგლიფი ხშირად გამოიყენება სხვა დეკორაციებში, როგორიცაა ქაღალდის კალმები და ნახატები. ბევრს მოსწონს მისი ამოტრიალებული ვერსია. სიტყვა „თავდაყირა“ (倒 / Dào) წააგავს იეროგლიფს „აქ“ (到). ეს სიტყვათა თამაში მიანიშნებს იმაზე, რომ ბედნიერება მოდის, ან უკვე აქ არის.

ეს ტრადიცია აშკარად უბედური შემთხვევით დაიწყო. ნათქვამია, რომ პრინცის მსახურებმა მორთეს სასახლე დღესასწაულისთვის, მათ შორის ყველა კარზე 福-ს (ფუ) იეროგლიფი გამოაკრეს. თუმცა, რადგან მათ წერა-კითხვა არ იცოდნენ, ერთ-ერთი იეროგლიფი თავდაყირა დაკიდეს. პრინცი განრისხდა. საბედნიეროდ, ერთ-ერთმა მსახურმა სწრაფად მოიფიქრა ახსნა სიტყვების თამაშით: „ყოველთვის მესმოდა, ადამიანები ამბობდნენ, რომ თქვენი უდიდებულესობა სავსეა სიმდიდრით”, – თქვა მან. „და ახლა, ბედი ნამდვილად აქ არის.”

გაზაფხულის ფესტივალის პოემები
春联 (ჩუნ ლიანი)
შუს ეპოქიდან (ათი ათას წელზე მეტი ხნის წინ) წარმოშობილი საგაზაფხულო ფესტივალის პოემებს გრძელი და მდიდარი ისტორია აქვთ. უძველეს დროში ამ პოემებს ატმის ხეებისგან დამზადებულ ტაბლეტებში კვეთდნენ.

მითების მიხედვით, სულების სამყაროში არსებობდა გიგანტური ატმის ხე. ყოველ დილით, სულები, რომლებიც ადამიანთა სამყაროში წინა ღამით იყვნენ, უკან უნდა დაბრუნებულიყვნენ. შესასვლელს ორი ღმერთი იცავდა. სულებს, რომლებიც ხალხს ღამით ზიანს აყენებდნენ, იჭერდნენ და ვეფხვებს აჭმევდნენ. ხალხმა დაიწყო ორი ღმერთის სახელის ამოკვეთა ატმის ხეზე, რათა დაეცვათ თავი გაბრაზებული სულებისგან. ეს მოგვიანებით გახდა ტრადიცია და გადაიზარდა წითელ ქაღალდზე პოემების წერაში.

დღესდღეობით მათი ნახვა საახალწლო სეზონზე თითქმის ყველა სახლის კარებთან შეგიძლიათ. სურვილისამებრ, მესამე, შედარებით მოკლე წარწერა, თავსდება კარის ჩარჩოს ზემოთ. ამ პოემებში ბევრი აზრია ჩადებული. თითოეული სტრიქონის სიტყვების რაოდენობა უნდა იყოს იგივე; თუ თავად წერთ, უნდა დაითვალოთ, რათა დარწმუნდეთ, რომ თითოეული სტრიქონი შეიცავს ერთი და იმავე რაოდენობის სიტყვას.

ფორმატი და რიტმი თითოეულ ტაეპში უნდა იყოს იდენტური ან უნდა შეესაბამებოდეს ერთმანეთს. ზოგიერთი მწერალი ყოველი სიტყვისთვის ალიტერაციას ან იგივე მხარის რადიკალს იყენებს. არსებობს უამრავი განსხვავებული ვერსია და სტილი, მაგრამ ყველა პოემა გადმოსცემს მწერლის სურვილებს ახალი წლისთვის.

ნახატები
年画 (ნიან ხუა)
ამ კონკრეტული ტიპის ნახატის პირდაპირი თარგმანია „[ახალი] წლის ნახატი“. ისინი ასევე ცნობილია როგორც „საახალწლო ნაბეჭდები“. ამ საქმიანობას მინიმუმ ათასი წლის ისტორია აქვს. ყველა საახალწლო დეკორაციის შესაბამისად, ამ ნახატებს ხალხი იყენებს მომავალი წლის სურვილების გამოსახატავად. ამისთვის ტრადიციული ჩინური ხელოვნების სტილი გამოიყენება, მაგრამ ბეჭდვის ტექნოლოგიის გამოგონებასთან ერთად, საახალწლო ნახატები უფრო და უფრო მრავალფეროვანი ხდება. ზოგი ამ ნახატებს ხალხური ცხოვრების ენციკლოპედიას უწოდებს. ნახატი შეიძლება იყოს ნებისმიერ თემაზე – ზეციური არსებებიდან ხალხურ ზღაპრებამდე და ყოველდღიურ საქმიანობამდე.

ნახატების დიდი უმრავლესობა ასახავს თოჯინის მსგავს ბავშვს ან ლამაზ ქალს. ეს სურათები გამოხატავს ჯანმრთელი ბავშვებისა და მოსიყვარულე ოჯახის ყოლის სურვილს. ნიან ხუას სამი გამორჩეული ძირითადი სკოლა არსებობს: ტაოხუა ვუ (桃花坞 / Táohuā wù) სუჭოუდან (苏州), იანგლიოუ ცინგი (杨柳青 / Yángliǔqīng) თიენძინიდან (天津) და ვეიფანგი (潍帊 / Wéifāng) შანტუნგიდან (山东 / Shāndōng).

კუმკვატები
金桔 (ძინ ძიუ)
ამ ოქროს ხილის ინგლისური სახელი მომდინარეობს მისი კანტონური გამოთქმისგან gam kwat, რაც სიტყვასიტყვით ითარგმნება როგორც „ოქროს მანდარინი“. ეს ხილი პოპულარულია სამხრეთ ჩინეთში, განსაკუთრებით ჰონგ-კონგსა და ჩინეთის სხვა კანტონურენოვან რეგიონებში. ცნობილია, რომ კუანგტუნგი კუმკვატების სახლია.

桔 (jú), ან „მანდარინი“ ჰგავს იეროგლიფს 吉 (jí), რაც ნიშნავს „იღბალს“, ხოლო ოქროსფერი სადღესასწაულო ფერია და სიმდიდრის სიმბოლოა. ამას დაუმატეთ ხილის გემო როგორც ცალკე, ისე სხვადასხვა დესერტში და გასაკვირი არ არის, რატომ ყიდულობენ ჩინელები ამდენ ხეს, რომ დარგონ სახლში ჩინურ ახალ წელს.

ახალ წელთან ასოცირებული სხვა მცენარეა მანდარინი (桔子 / júzi), რომელიც კუმკვატების, ქრიზანთემის ყვავილებისა და ატმის მსგავსი მიზეზების გამო არის პოპულარული.

ფარნები
灯笼 (dēng lóng)
საგაზაფხულო ფესტივალის ზეიმი სულ 15 დღეს მოიცავს და ყოველ დღეს სხვადასხვა აქტივობა აქვს. დღესასწაული კულმინაციას აღწევს ფარნების ფესტივალზე (元宵 / yuán xiāo). ფარნების მრავალი ფორმა არსებობს – როგორც მარტივი (სფერო), ისე რთული (ლოტუსები და დრაკონებიც კი). გაშვებამდე ზოგიერთი ადამიანი ფარნებზე წერს იეროგლიფს ფუ (福 / Fú), პოეზიას ან სხვა კალიგრაფიას.

კონფუცის სახელობის კონგმინგის ფარანი (孔明灯 / Kǒngmíng dēng) განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ფარნების ფესტივალზე. ადამიანები ფარნის თითოეულ მხარეს აწერენ სურვილებს და აფრენენ მას ზეცისკენ, იმ იმედით, რომ ახალ წელს მათი სურვილები ახდება.

სიმბოლოები
როგორც ამ სტატიაშია საუბარი, გაზაფხულის ფესტივალის პერიოდთან დაკავშირებული უამრავი სიმბოლო არსებობს. ყველას აქვს უნიკალური მნიშვნელობა, მაგრამ შეიძლება დაიყოს ორ ზოგად ჯგუფად: სიტყვებით თამაში და ლეგენდები. ჩინური ენის ბუნებიდან გამომდინარე, უამრავი ჰომოფონი არსებობს. ავიღოთ, მაგალითად, ქაღალდის ჭრის ნაწილში ნახსენები თევზი. რატომ არის თევზი ჩინური ახალი წლის ასეთი მნიშვნელოვანი ნაწილი?

სიტყვა 鱼 (yú)  გამოითქმის ისე, როგორც 余, რაც ნიშნავს „ზედმეტს“. გავრცელებული ფრაზაა „ნიენ ნიენ იოუ იუ“年年有余 (Nián nián yǒu yú), რაც ნიშნავს სიჭარბის ქონას ყოველწლიურად. აქ სიჭარბის იეროგლიფი შეიძლება ჩაანაცვლოს თევზის იეროგლიფმა. ასე რომ, თუ სუფრაზე ყოველწლიურად გაქვთ თევზი, ასევე გექნებათ დამატებითი თანხა, მოსავალი და იღბალი! რაც შეეხება მითებს, დრაკონების და სხვადასხვა ღმერთების გამოჩენა ყოველთვის შეიძლება. ძალიან სიმბოლურია ასევე ზოდიაქოს ცხოველები, ცხადია, განსაკუთრებით წლის ცხოველი.

ჩინურ კულტურას ათასობით წლის ისტორია აქვს. გაზაფხულის ფესტივალი, როგორც ყველაზე მნიშვნელოვანი დღესასწაული, კულტურული არსით არის გაჟღენთილი. უძველესი ტრადიციები თაობიდან თაობას გადაეცემა და დღესაც გავლენიანია. ჩინეთის საახალწლო დეკორაციების უკეთ გაცნობით, შეგიძლიათ თვალი გადაავლოთ ისტორიებს თითოეული კარგად გააზრებული დეტალის უკან.

 

ფართო აუდიროტიისთვის უცნობი ფილმები ჩინური კინოინდუსტრიიდან

0

მას შემდეგ, რაც ჩინეთმა სრულ lockdown-ს თავი დააღწია, ადამიანები თანდათანობით სწავლობენ COVID-19-თან თანაარსებობას, ქვეყნის კინო სექტორმა გამოცოცხლება დაიწყო, თუმცა ყველა ფილმი ვერ ერთვება ამ პროცესში. 

ჩინური კინოინდუსტრიის წესები საკმაოდ მკაცრია. შიდა დისტრიბუციისთვის განკუთვნილი ჩინური ფილმებისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი საკვალიფიკაციო პირობაა ჩინეთის კინოს ადმინისტრაციის (CFA) მოთხოვნების დაკმაყოფილება. CFA აკონტროლებს ქვეყანაში არსებული კინოწარმოების ყველა ასპექტს. ჩინეთში ფილმების ცენზურა მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მკაცრია.
აქვე უნდა აღინიშნოს ის ფაქტიც, რომ ზოგიერთი ფილმი საჯარო ჩვენებებზე არ მტკიცდება.

წარმოგიდგენთ ფართო აუდიტორიისთვის უცნობ ათ უახლეს ფილმს:

1. Under the Light 坚如磐石 (2019)

2. Boyhood 少年时代 (2019)

3. Cry of the Birds 鸟鸣嘤嘤 (2020)

4. English 英格力士 (2017)
5. Love Song to the Days Forgone 东北往事之二十年(2019)

6. Art College 1994 艺术学院
7. The Perfect Blue and Across the Furious Sea 她杀和涉过愤怒的海 (2018&2020)
8. Fengshen Trilogy 封神三部曲
9. The Best Is Yet to Come 不止不休 (2020)
10. Fire on the Plain平原上的火焰 (2020)

წყარო

საახალწლო გალა – გაზაფხულის ფესტივალის განუყოფელი ნაწილი

0

ჩინური ახალი წელი ათასწლიანი ტრადიციების მქონე უძველესი დღესასწაულია. თუმცა, გასაკვირი სულაც არაა, რომ დროთა განმავლობაში ახალი მიდგომები და შეხედულებები ყალიბდება. მათ შორის ყველაზე გამორჩეული ჩინური საახალწლო გალაა (中央电视台春节联欢晚会), რომელიც ასევე ცნობილია როგორც გაზაფხულის ფესტივალის გალა. იგი წარმოადგენს მრავალფეროვან შოუს, რომელიც ჩინეთის ცენტრალური ტელევიზიის (CCTV) მაუწყებლობით გადაიცემა და ჩინეთში ერთ-ერთი მთავარ სატელევიზიო ღონისძიებად ითვლება.

გაზაფხულის ფესტივალის გალას ისტორია

წარმოდგენები, როგორიცაა ჩინური ოპერა, ლომების ცეკვა და აკრობატიკა, მუდამ გაზაფხულის ფესტივალის განუყოფელი ნაწილი იყო. ტექნოლოგიების განვითარებასთან ერთად, კი მათ სატელევიზიო სივრცეში გადაინაცვლეს.

პეკინის ტელევიზიას მცირე მასშტაბის საახალწლო მაუწყებლობა 1956 წლიდან ჰქონდა. 1983 წელს CCTV-მ პირდაპირ ეთერში გაუშვა პირველი ჩინური საახალწლო გადაცემა. მას შემდეგ, ყოველ ჩინურ ახალ წელს, საახალწლო შოუ ახალი წლის ღამეს 20:00 საათზე იწყება და შუაღამემდე გრძელდება. 

1996 წელს გალა, პეკინის გარდა, ნანკინისა და შანხაის ცალკეული სტუდიებიდან მაუწყებლობდა. ეს განმეორდა 2016 წელსაც, სადაც ნაჩვენები იყო მსვლელობები 4 სხვა ქალაქიდან – ცუენჭოუდან, სიანიდან, კუანგჭოუდან და ხულუნპეიარიდან. 2009 წელს კი სცენაზე დამატებითი ეფექტებისთვის LED განათება დამონტაჟდა.

ბოლო წლებში, პირდაპირი მაუწყებლობა ხელმისაწვდომი გახდა დიასპორული ჩინელებისთვისაც ისეთ საიტებზე, როგორიცაა YouTube. ასევე, პოპულარობით სარგებლობს Chunwan, რომელიც შედარებით ახალგაზრდა თაობაზეა გათვლილი.

რა ტიპის წარმოდგენები იმართება საახალწლო გალას დროს?

კომედიური გამოსვლები – როგორც წესი, ორი კომიკოსის წარდგენით სრულდება ტრადიციული ჩეონგსამსი. მათი სკეტჩები მოიცავს კომედიურ ჩარჩოში მოქცეულ სოციალურ საკითხებს. 

სიმღერა და ცეკვა –  სრულდება როგორც ტრადიციული კლასიკური სტილის, ისე ხალხური, ეთნიკური და თანამედროვე სიმღერები და ცეკვები.

აკრობატიკა და მაგია – ჩინური აკრობატული შოუები ერთ-ერთი ყველაზე თვალწარმტაცი სანახაობაა. ამასთან, როგორც წესი, ყოველწლიურად არის მინიმუმ ერთი სასცენო მაგიური წარმოდგენა, რომელშიც ხშირად უცხოელებიც მონაწილეობენ.

ჩინური ოპერა – რა თქმა უნდა, მრავალათასწლიანი ისტორიის მქონდე, ჯერ კიდევ ცინგის დინასტიის დროს შექმნილი ჩინური ოპერაც გალას განუყოფელი ნაწილია.

წყარო

 

კულინარიული კულტურა, რომელიც მოდერნიზაციის მიუხედავად არასოდეს გაქრება

0

ოჯახი ჩინური საზოგადოების საფუძველია, რაც ნათლად ჩანს საახალწლო ვახშმის (年夜饭 / Nián yèfàn), ანუ გამაერთიანებელი ვახშმის (团年饭 / tuán niánfàn) დროს.

ახალი წელი ძალიან მნიშვნელოვანი დღესასწაულია ჩინელებისთვის. ამ დროს, აუცილებელია ოჯახის ყველა წევრი სახლში იყოს. იმ შემთხვევაში, თუ ოჯახის რომელიმე წევრი ვერანაირად ახერხებს მოსვლას, მას ცარიელ ადგილს უტოვებენ მაგიდასთან.

სამზარეულო არის ერთ-ერთი რამ, რითაც ჩინელები ყველაზე მეტად ამაყობენ. რა თქმა უნდა, წლის ყველაზე მნიშვნელოვანი დღესასწაულის მენიუს დიდი ზრუნვა და ყურადღება ეთმობა.

ჩინური საახალწლო ღონისძიებებისა და დეკორაციების მსგავსად, კერძებს სიმბოლური და რელიგიური დატვირთვა აქვს. კერძების ფორმაც და სახელიც კეთილდღეობისა და ბედნიერების სიმბოლოა.

მიუხედავად იმისა, რომ ყველა რეგიონს (თუნდაც ოჯახს) აქვს განსხვავებული ტრადიციები, თითოეულ მაგიდაზე რამდენიმე საერთო კერძს მაინც აღმოვაჩენთ.

გაზაფხულის ხვეულა
春卷 (ჩუნ ძიუენ)
კვერცხის ხვეულა ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ჩინური კერძია, რომელიც ცნობილია როგორც „საგაზაფხულო ხვეულა“. მათ, ძირითადად, სამხრეთ ჩინეთში გაზაფხულის ფესტივალის დროს მიირთმევენ. ხვეულა გამოიყენება როგორც მთავარ კერძად, ასევე აპეტაიზერად ან წასახემსებლად.

ძინის დინასტიის დროს (დაახლოებით ახ.წ. 265–420 წწ.) ხალხი თეფშზე ერთად აწყობდა ხვეულებსა და ბოსტნეულს. ამას ეწოდებოდა საგაზაფხულო ლანგარი (春盘 / chūn pán). გაზაფხულის ფესტივალის დროს იმპერატორები ოფიციალურ პირებს სწორედ ამ კერძით აჯილდოვებდნენ.

უმეტესობისთვის, საგაზაფხულო ხვეულების შემწვარი ვერსიაა ცნობილი. ჩინეთში, ასევე გვხვდება მათი ორთქლზე მომზადებული ან გამომცხვარი ვარიაციებიც.

საგაზაფხულო ხვეულას ცომი მზადდება ფქვილის, წყლისა და მარილისგან. შიგთავსი დამოკიდებულია ადამიანის გემოვნებაზე. ტრადიციულად, შიგთავსი მზადდება ღორის ხორცის, ჩინური კომბოსტოს, სოკოს, სტაფილოსა და სანელებლებისგან.

ხოლო, მათთვის ვისაც ტკბილი უყვარს, არსებობს შანხაის სტილის წითელი ლობიოს პასტის ხვეულები. ხვეულები დღეს უკვე ნაყინის შიგთავსითაც გვხვდება.

ძიაოწი
饺子
კიდევ ერთი ცნობილი კერძი, ძიაოწი (ჩინური „პელმენი“) არის საგაზაფხულო ხვეულას ექვივალენტი ჩრდილოეთ ჩინეთში. მათ თითქმის ყველა გამორჩეული და მნიშვნელოვანი თარიღის დროს მიირთმევენ, მათ შორის ჩინურ ახალ წელსაც.

ჩინურად, ძიაოწი 饺子 ჟღერს როგორც 交子 (jiāo zi). 交 (Jiāo) ნიშნავს „გაცვლას“ და 子 (zi) არის შუაღამეს. ერთად რომ ვთქვათ, ძიაო წი არის ძველი და ახალი წლის გაცვლა. ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ მომზადების დროს თითოეული ძიაოწი კარგად შეკრული იყოს. სჯერათ, რომ მისი მირთმევის დროს, თქვენ შორდებით ძველს და მიესალმებით ახალს.

მისი შიგთავსი სხვადასხვაგვარია. მასში, შევხვდებით ნებისმიერი სახის ხორცს, ბოსტნეულსა და არომატს.

როგორც წესი, მათ შორისაა ჩინური კომბოსტო, მწვანე ხახვი, ღორის ხორცი და კრევეტები (ხვეულას მსგავსად).

სუჭოუს პროვინციაში, მას კვერცხის შიგთავსით ამზადებენ. ძიაოწი ვერცხლის, ხოლო კვერცხი ოქროს ზოდის სიმბოლოა. ხორცისა და ბამბუკის ზოლების შიგთავსს უწოდებენ 丝丝齐齐 (sī si qí qí), რაც ნიშნავს, რომ ყველაფერი საჭირო იქნება ხელმისაწვდომი.

ძიაოწის მომზადების პროცესი ოჯახის შემაკავშირებელი საქმიანობაა. საახალწლო სამზადისში ოჯახის ყველა წევრი მონაწილეობს და ულუფებს ახვევს. ზოგიერთი ადამიანი მასში მონეტასაც კი დებს. ვინც მას შემთხვევით შეჭამს, იმ წელს იღბლიანი იქნება.

ლაფშა
长面 (ჩანგ მიენ)
ჩინეთის ზოგიერთ ნაწილში ძიაოწისა და ლაფშას ერთად ამზადებენ. ამას ეწოდება ოქროს აბრეშუმი და ოქროს ზოდი. ეს კიდევ ერთი კერძია ხალხის სურვილების გამოსახატად.

მიუხედავად იმისა, რომ ლაფშას წარმომავლობა საკამათოა, ეჭვგარეშეა, რომ ლაფშა ჩინური სამზარეულოს მთავარი პროდუქტია.

თავიდან მათ ეძახდნენ „წვნიან ბლინებს“ (汤饼 / tang miàn). ხალხი ცომს პატარა ნაჭრებად ჭრიდა და ქვაბში ყრიდა. დღევანდელი სახე მას მხოლოდ ტანგის დინასტიის პერიოდში მიეცა.

ჩინეთში ლაფშის უამრავი სახეობა არსებობს. მასში გარეულ ბოსტნეულსა და ხორცს სიმბოლურ დატვირთვასაც ანიჭებენ და თვლიან, რომ:

  • კვერცხი – დიდი და ჯანსაღი ოჯახია;
  • ლობსტერი – უსაზღვრო შემოსავალია;
  • კრევეტები – სიმდიდრეა;
  • შემწვარი ღორი – მშვიდობა;
  • იხვი – ერთგულება;
  • ატამი – დღეგრძელობა;
  • ტოფუ – ბედნიერება და იღბალი მთელი ოჯახისთვის;
  • თევზი – სიჭარბე და სიმდიდრე;

ორთქლზე მომზადებული თევზი
蒸鱼 (ჭენგ იუ)

თევზი ჩინური ახალი წლის სუფრის განუყოფელი ნაწილია. რატომ არის თევზი სიმდიდრისა და შემოსავლის სიმბოლო? ჩინურად, თევზი (鱼, yú) ისევე გამოითქმის, როგორც 余, რაც ნიშნავს „ზედმეტს“ ან „ჭარბს“. ჩინეთში ცნობილი გამოთქმა არის 年年有余 – „გისურვებთ, რომ ყოველწლიურად გქონდეთ ზედმეტი (ან თევზი) საკვები და ფული“.

თევზის ნახევარს მიირთმევენ ვახშამზე, ხოლო მეორე ნახევარს მეორე დღეს. ეს არის სიჭარბის გახანგრძლივებისა და მომავალის აყვავების გარანტი. მთელი თევზი ასევე ასოცირდება ჰარმონიულ და ერთიან ოჯახთან.

ვახშამზე ზოგიერთი მსხვილთავიან კობრს ამზადებს. ისინი მხოლოდ შუა ნაწილს ჭამენ, ხოლო თავსა და კუდს ხელუხლებელს ტოვებენ. არსებობს ჩინური ფრაზა 有头有尾 – „გქონდეს თავიც და კუდიც“. ეს არის შეხსენება, რომ ყველაფერი დაასრულოთ, რასაც დაიწყებთ. სადილის დროს თევზის თავი სტუმრებისკენ უნდა იყოს მიმართული.

ხუნანში თევზს მოხარშვის შემდეგ წითელ წიწაკას უმატებენ. წითელი სადღესასწაულო და იღბლიანი ფერია და გამოხატავს წარმატებასა და აყვავებას.

ორთქლზე მოხარშული ქათამი
蒸鸡 (ჭენგ ძი)

მთელი ქათამი ოჯახის კიდევ ერთი სიმბოლოა. ცილებით მდიდარი ერთი ქათამი საკმარისია მთელი ოჯახის გამოსაკვებად. ის გაერთიანებისა და აღორძინების სიმბოლოა. ამ მნიშვნელობის გამოსახატავად ადამიანები ქათმის თავსა და კლანჭებს ინახავენ.

მოხარშვის შემდეგ ხალხი ქათამს ჯერ წინაპრებს სთავაზობს. წინაპრებისთვის ლოცვა დღემდე გაზაფხულის ფესტივალისა და ჩინური კულტურის მნიშვნელოვანი ნაწილია.

ხუპეიში ქათმის წვნიანი ახალი წლის პირველი კერძია. ეს არის მშვიდობის სიმბოლო. ოჯახის უფროსებმა უნდა ჭამონ ქათმის ფეხები, რომელსაც ასევე უწოდებენ „ფენიქსის კლანჭებს“ (凤爪 / feng zhua). სჯერათ, რომ ეს მათ გამდიდრებაში დაეხმარებათ.

ნიან კაო
年糕

ნიან კაო, ასევე ცნობილი როგორც „ბრინჯის ტორტი“ ან „საახალწლო ტორტი“, აუცილებელია ჩინური ახალი წლის სუფრაზე.

ძველად, ნიან კაოს იყენებდნენ მხოლოდ წინაპრებისა და ღმერთებისთვის შესაწირად. თანდათანობით, ის გაზაფხულის ფესტივალის ტრადიციულ კერძად იქცა. ახლა ის ხელმისაწვდომია მთელი წლის განმავლობაში, მაგრამ მაინც განსაკუთრებით სასიამოვნოა ფესტივალზე.

ნიან კაოს აქვს იგივე გამოთქმა, რაც 高-ს (ნიშნავს მაღალს ან აღმატებულს). ეს გამოხატავს სურვილს იყო ყოველწლიურად უფრო წარმატებული და „უფრო მაღალი“.

იგი მზადდება წებოვანი ბრინჯისგან ან ყვითელი ბრინჯისგან, რაც ნიან კაოს აძლევს ორ ძირითად ფერს და ტექსტურას.

ნიან კაო უკვე პოპულარული იყო ვეის და ძინის დინასტიების დროს (ახ.წ. 220-420). დღეს არსებობს ნიანკაოს უამრავი ვერსია.

ისინი, როგორც წესი, ნაკლებად ტკბილია სამხრეთში. მაღაზიაში ნაყიდი ნიან კაო მყარია და ჯერ უნდა მოიხარშოს. შემდეგ ის ორთქლზე იხარშება ან ბოსტნეულით და ხორცით მზადდება.

ჩვეულებრივი ცომის ნაცვლად, ნიან კაოს ცომი შაქრისგან და წებოვანი ბრინჯის ფხვნილისგან შედგება. მისი ტკბილი ვარიაცია ჩრდილოეთში უფრო პოპულარულია. ცომი ასევე შეიძლება შეიცავდეს ქონს, ვარდის ფურცლებს, ოსტმანთუსს, ჰიბისკუსსა და პიტნას, დამატებითი არომატისთვის. ზოგიერთი, ვისაც განსაკუთრებით უყვარს ტკბილეული, ნიან კაოს პირდაპირ შაქარში ავლებს და ისე მიირთმევს.

ბოსტნეულის კერძები

გაზაფხული თესვის დროა. ტრადიციულად, გაზაფხულის ფესტივალი საუკეთესო დროა ზამთარში შემონახული ბოსტნეულის საჭმელად და ძველის დასავიწყებლად.

ამ კერძს შეიძლება ეწოდოს „თიენ იუენ სუ სიაო ჩაო“ (ჩინ. 田园素小炒), ან სოფლის ვეგეტარიანული მოთუშული სალათი. მწვანილთან ერთად მასში სოკო და ჩინური კომბოსტოც გვხვდება.

სიმბოლური ჩინური საკვები:

  • ზღვის მცენარეები – სიმდიდრისა და იღბლიანობის სიმბოლო;
  • ლოტოსის თესლი – მრავალშვილიანი ოჯახისა და ჯანსაღი ოჯახის სიმბოლო;
  • ბამბუკის ყლორტები – ასოცირდება დღეგრძელობასთნ, ასევე წინსვლასა და ამაღლებასთან;
  • ნესვი და გრეიფრუტი – ოჯახისა და იმედის სიმბოლო. გარდა ამისა, გრეიფრუტი სიმდიდრისა და კეთილდღეობის სიმბოლოა;
  • ოსმანთუსის ყვავილის ფურცლები – ჩინურად ოსმანთუსი (桂 / guì) გამოითქმის, როგორც 贵, რაც ნიშნავს კეთილშობილს და ძვირფასს.
  • მწვანე ხახვი (韭, jiu) – ჟღერს 久-ის მსგავსად, რაც ნიშნავს დღეგრძელობასა და მარადიულობას.
  • პორიას სოკო – ეს სოკო (茯苓 / fú líng) ჟღერს, როგორც 福禄 (fú lù), რაც დალოცვასა და სიმდიდრესთან ასოცირდება.

„ცხელი ქოთანი“
火锅

ბევრისთვის “ცხელი ქოთანი” საგაზაფხულო ფესტივალის სადილის უმნიშვნელოვანესი ნაწილია.

“ცხელი ქოთანი” საკმაოდ მარტივი კერძია. იგი შედგება ქვაბში ადუღებული წყლისა და მის გარშემო მოთავსებული თეფშებისგან, რომელზეც უმ ხორცსა და ბოსტნეულს ალაგებენ. თქვენ შეგიძლიათ აირჩიოთ სასურველი საჭმელი, ქოთანში მოათავსოთ, დაელოდოთ სანამ მოიხარშება, ამოიღოთ და მიირთვათ.

გემოს ნაწილობრივ განსაზღვრავს ქოთანში ჩასხმული ბულიონი. ასევე მნიშვნელოვანია სოუსებიც. თქვენ ასევე შეგიძლიათ გააკეთოთ  საკუთარი სოუსი ერთი უმი კვერცხის, სეზამის პასტის, მარილის, შაქრის, მწვანილისა და წიწაკის გამოყენებით. ცხელი ქოთანი ყველას გემოვნებაზე მორგებული კერძია.

ამ სტატიაში მოცემული ზოგიერთი კერძი, როგორიცაა საგაზაფხულო ხვეულა და ძიაოწი, არამარტო მთავარი კერძი, არამედ წასახემსებელიცაა. რა თქმა უნდა, საგაზაფხულო ფესტივალი კიდევ უფრო მეტ კერძსა და დესერტს მოიცავს.

მნიშნელოვანი აქცენტები სი ძინფინგის 2023 წლის მიმართვიდან

0

20 იანვარს ჩინეთის კომუნისტური პარტიის (CPC) ცენტრალურმა კომიტეტმა და სახელმწიფო საბჭომ გაზაფხულის ფესტივალთან დაკავშირებით დიდ სახალხო დარბაზში კრება გამართა. სადაც, CPC ცენტრალური კომიტეტის გენერალურმა მდივანმა, ჩინეთის პრეზიდენტმა და ცენტრალური სამხედრო კომისიის თავმჯდომარემ, სი ძინფინგმა გაზაფხულის ფესტივალის მისალოცი სიტყვა წარმოთქვა. იგი, CPC ცენტრალური კომიტეტისა და სახელმწიფო საბჭოს სახელით, გულთბილად მიესალმა ჩინეთში მცხოვრებ ყველა ეთნიკურ ჯგუფს, საზღვარგარეთ მყოფ ჩინელებს და თანამემამულეებს ჰონგ-კონგში, მაკაოსა და თაივანში.

ჩინეთის პრეზიდენტმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ 2022 (ვეფხვის წელი) პარტიისა და ქვეყნის განვითარების ისტორიაში ძალიან მნიშვნელოვანი წელი იყო. ჩინეთი არაპროგნოზირებადი საერთაშორისო სიტუაციისა და რთული საშინაო ამოცანების წინაშე იდგა. რეფორმების, განვითარებისა და სტაბილურობის შენარჩუნების კვალდაკვალ ქვეყანას მრავალ გამოწვევასთან გამკლავება მოუხდა. მთელი პარტიის, სამხედროებისა და ყველა ეთნიკური ჯგუფის ჩინელი ხალხის ერთობლივი მუშაობის, ენერგიის, გამბედაობისა და შეუპოვრობის წყალობით ჩინეთის სოციალისტური მოდერნიზაციის განვითარების ისტორიაში ახალი თავი დაიწერა.

სი ძინფინგმა 2022 წლის მიღწევებზე ისაუბრა:


„ჩვენ წარმატებით ჩავატარეთ CPC-ის მე-20 ეროვნული კონგრესი და შევადგინეთ გრანდიოზული გეგმა თანამედროვე სოციალისტური ქვეყნის ყოვლისმომცველი აღმშენებლობისთვის. შევასრულეთ ყველა მოთხოვნა ეპიდემიის თავიდან აცილების, ეკონომიკის სტაბილიზაციისა და უსაფრთხო განვითარების უზრუნველსაყოფად, ხელი შევუწყვეთ განვითარების ახალი მოდელის ჩამოყალიბებასა და მაღალი ხარისხის სწრაფ განვითარებისთვის. შევინარჩუნეთ ეკონომიკური ზრდა, მივიღეთ მარცვლეულის მაღალი მოსავალი, სტაბილურად შევინარჩუნეთ დასაქმება და ფასები, მტკიცედ უზრუნველვყავით ხალხის კეთილდღეობა. ხელი შევუწყვეთ სიღარიბის აღმოფხვრას, სახეზეა ახალი მიღწევები სამეცნიერო-ტექნიკური ინოვაციების სფეროებში, განვაგრძეთ ეკოლოგიური გარემოს გაუმჯობესება, გადავდგით მყარი ნაბიჯები ეროვნული თავდაცვისა და შეიარაღებული ძალების მოდერნიზაციისთვის და შევინარჩუნეთ საერთო სოციალური სტაბილურობა“.


ასევე, პრეზიდენტმა ისაუბრა COVID-19-თან ბრძოლის პროცესებზეც:


„ჩვენ პირველ ადგილზე ვაყენებთ ადამიანებს და მათ სიცოცხლეს და ვაგრძელებთ ეპიდემიის პრევენციისა და კონტროლის ღონისძიებების ოპტიმიზაციას ვირუსის მუტაციისა და ანტიეპიდემიური სიტუაციის მიხედვით, რათა მაქსიმალურად დავიცვათ ადამიანების სიცოცხლე და ჯანმრთელობა და შევამციროთ ეპიდემიის ზემოქმედება ქვეყნის ეკონომიკურ და სოციალურ განვითარებაზე“.


თავის განცხადებაში სი ძინფინგმა 2022 წლის მნიშვნელოვან ღონისძიებებზეც გაამახვილა ყურადღება:


„ჩვენ წარმატებით ვუმასპინძლეთ პეკინის 2022 წლის ზამთრის ოლიმპიურ და პარაოლიმპიურ თამაშებს, ასევე, გავმართეთ გრანდიოზული ზეიმი ჰონგ-კონგის დაბრუნების 25 წლისთავთან დაკავშირებით. ჰონგ-კონგი და მაკაო სტაბილურად ვითარდებიან. ჩვენ მტკიცედ ვიბრძოდით სეპარატიზმისა და საგარეო ჩარევის წინააღმდეგ, შევინარჩუნეთ ინიციატივა სრუტეს შორის ურთიერთობების მართვისთვის.“


სი ძინფინგმა აღნიშნა, რომ 2023 პირველი წელია, როდესაც სრულად განხორციელდება CPC-ის მე-20 ეროვნული კონგრესის სახელმძღვანელო პრინციპები:


„ჩვენ სტაბილურობის შენარჩუნებას მთავარ პრიორიტეტად მივიჩნევთ, რისთვისაც ვეძიებთ პროგრესს. 2023 წელს უკეთ დავაბალანსებთ როგორც საშინაო, ისე საერთაშორისო სიტუაციებს, კოორდინაციას გავუწევთ ეპიდემიის პრევენციასა და კონტროლს ეკონომიკურ და სოციალურ განვითარებასთან და უსაფრთხოებასთან ერთად. გავაღრმავებთ რეფორმებს, შევეცდებით მივაღწიოთ ეკონომიკური მაჩვენებლების საერთო აღმავლობას და გავაგრძელოთ ხალხის ცხოვრების გაუმჯობესება.“


ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის პრეზიდენტმა 2023 წლის ხედვაც გააცნო საზოგადოებას.


„შრომისმოყვარეობით შევქმენით დიდებული წარსული და უკეთეს მომავალსაც ასე შევქმნით. ტრადიციულ ჩინურ კულტურაში, კურდღელი სისწრაფეს, ჭკუას, სიწმინდეს, სიკეთეს, მშვიდობასა და სილამაზეს წარმოადგენს. ვიმედოვნებ, რომ კურდღლის წელს მთელი ქვეყნის მოსახლეობა, განსაკუთრებით ახალგაზრდები, კურდღლის მსგავსად მთელი სისწრაფით ამოძრავდებიან და ნებისმიერ საქმეში თავიანთ უნარსა და ელეგანტურობას გამოავლენენ. ახლაც უამრავი ადამიანი ჯერ კიდევ სამსახურშია. ისინი ცდილობენ თავიანთი ბრწყინვალე კვალი დატოვონ ჩინეთის განვითარებაში. ჩვენ პატივს მივაგებთ მათ ამ თავდაუზოგავი შრომისა და თავდადებისთვის“ – განაცხადა სი ძინფინგმა.


წყარო

მე-14 ეროვნული კომიტეტის წევრების სიას ახალი სექტორი დაემატა

0

ჩინეთის სახალხო პოლიტიკური საკონსულტაციო კონფერენციის (CPPCC) მე-14 ეროვნული კომიტეტის წევრების სია გამოქვეყნდა. CPPCC წევრების სიას, გარემოსა და რესურსების ახალი სექტორი დაემატა. ექსპერტთა თქმით, ამ სექტორს დიდი მნიშვნელობა აქვს, რადგან გარემოს დაცვა ჩინეთის მოდერნიზაციის ფუნდამენტურ ნაწილს წარმოადგენს.

იმავდროულად, ქვეყანაში ეპიდემიის პრევენციისა და კონტროლის ზომების კორექტირებისა და ოპტიმიზაციის გათვალისწინებით, წლევანდელი „ორი სესია“, ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ყოველწლიური პოლიტიკური მოვლენა გახლავთ. 

სესიებზე წარმოდგენილი იქნება 2172 წევრი 34 სექტორიდან, 85 კი ახლად შექმნილი გარემოსა და რესურსების სექტორიდან.

ქვეყნის უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანოს 30 დეკემბრის განცხადების თანახმად, CPPCC-ის მე-14 ეროვნული კომიტეტის პირველი სესია 4 მარტს დაიწყება, ხოლო მე-14 ეროვნული სახალხო კონგრესის პირველი სესია 5 მარტს გაიმართება.

ჩინეთის კომუნისტური პარტიის (CPC) ცენტრალური კომიტეტის მიერ გამოცემული CPPCC-ის მუშაობის გაძლიერებისა და გაუმჯობესების სახელმძღვანელო პრინციპების შესაბამისად, CPPCC-ის მე-13 ეროვნული კომიტეტი ხელს უწყობს გარემოსა და რესურსების სექტორის ჩამოყალიბებას.

ბოლო წლების განმავლობაში, CPPCC-ის ზოგიერთმა რეგიონალურმა კომიტეტმა დაიწყო ამ ახალი სექტორის დამატება. 31 პროვინციაში არსებულმა რეგიონალურმა კომიტეტებმა, ავტონომიურმა რეგიონებმა და მუნიციპალიტეტმა დაამატეს ახალი სექტორი სახელწოდებით „გარემო და რესურსები“ ან „რესურსები და გარემო“.

ჩინური მოდერნიზაციის, გარემოს დაცვისა და აღმშენებლობის ხელშეწყობის მიზნით გარემოს განვითარებაზე ორიენტირებული სექტორის შექმნა ფუნდამენტური მნიშვნელობის მოვლენაა თუ გავითვალისწინებ იმას, რომ გაიზრდება გარემოს დაცვასთან დაკავშირებული პოლიტიკის წარმოების შესაძლებლობა.

გარემოს დაცვა კვლავაც იქნება CPC-ის მუშაობის მთავარი აქცენტი მომავალში. CPC ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივნის, სი ძინფინგის მიერ 2022 წლის ოქტომბერში CPC-ის მე-20 ეროვნულ კონგრესზე მიწოდებულ მოხსენებაში, მან აღნიშნა, რომ მიიღო ჰოლისტიკური და სისტემატური მიდგომა მთების, წყლების, ტყეების, სასოფლო-სამეურნეო მიწების, მდელოებისა და უდაბნოების შესანარჩუნებლად და გასაუმჯობესებლად.

სი ძინფინგის განცხადებაში საუბარია შემდეგ ეკოლოგიურ საკითხებზე: კოორდინირებული სამრეწველო რესტრუქტურიზაცია, დაბინძურების კონტროლი, ეკოლოგიური კონსერვაცია, ნახშირბადის გამონაბოლქვისა და დაბინძურების შემცირება, გარემოს დაცვა, რესურსების დაზოგვა და მათი ეფექტურად გამოყენება…

წლევანდელი ორი სესია ასევე პირველი ყოველწლიური შეკრება იქნება ქვეყნის ორი მთავარი პოლიტიკური ორგანოსთვის. მათი მთავარი მიზანი სამომავლო პრიორიტეტებისა და გეგმების დადგენა იქნება (რომლებიც მოიცავს ეკონომიკას, სამხედრო საკითხებს, ვაჭრობას, დიპლომატიას და გარემოს დაცვას) მას შემდეგ, რაც ქვეყანამ შეამცირა მისი COVID-19 მენეჯმენტი.

ექსპერტების თქმით, წლევანდელი ორი სესია ძირითადად ფოკუსირებული იქნება ეკონომიკის აღდგენაზე, მათ შორის, წარმოების განახლების დაჩქარებაზე. ასევე, აქცენტი გაკეთდება ჩინეთის მოსახლეობის კლების საკითხზეც, თუ გავითვალისწინებთ იმას, რომ ჩინეთის მატერიკზე მოსახლეობა 61 წლის განმავლობაში პირველად შემცირდა, რამაც მთელი მსოფლიოს ყურადღება მიიპყრო.

ამასთან, 2172 წევრს შორის 124 ჰონგ-კონგის სპეციალური ადმინისტრაციული რეგიონიდან, ხოლო 29 მაკაოდან იქნება წარმოდგენილი. შესაბამისად, სესიებზე ყურადღება გამახვილდება ისეთ საკითხებზე, როგორიცაა იურიდიული სერვისების გაცვლა მატერიკსა და ჰონგ-კონგს შორის, მაღალტექნოლოგიური განვითარება, ენერგიის დაზოგვა და გარემოს დაცვა.

წყარო

10 გავრცელებული ტაბუ ჩინური ახალი წლის შესახებ

0

გაზაფხულის ფესტივალი ზეიმის დროა. ახალ წელს აუცილებლად ღიმილით უნდა შეხვდეთ, რათა მთელ წელს იღბალი და ბედნიერება დაგებედოთ. თუმცა მხოლოდ ეს არ კმარა! გაზაფხულის ფესტივალი სხვა მრავალ წესს, შეზღუდვებსა თუ ცერემონიებს მოიცავს. ჩინელებს სჯერათ, რომ ახალი წლის განმავლობაში მათი მიდევნების შემთხვევაში ბედი გაგიღიმებთ.

  1.  ნუ იტყვით ნეგატიური მნიშვნელობის მატარებელ სიტყვებს

ჩინეთში ახალი წლის პერიოდში ყველა უარყოფითი კონოტაციის მქონე სიტყვის თქმა იკრძალება. მაგალითად, ისეთი სიტყვების, რომელიც დაკავშირებულია: სიკვდილთან ან მკვლელობასთან, ავადმყოფობასთან, სიცარიელესთან, ტკივილთან, მოჩვენებებთან, სიღარიბესთან.

  1.  არავითარ შემთხვევაში არ უნდა დაგემსხვრეთ კერამიკა ან მინა

ნივთის გატეხვა კეთილდღეობასა და სიმდიდრესთან კავშირის დაკარგვას ნიშნავს. თუ ჩინელებს ახალი წლის პერიოდში თეფში ან თასი უვარდებათ სასწრაფოდ ფუთავენ წითელი ქაღალდით და თან პოზიტიურ ფრაზებს ჩურჩულებენ. ერთ-ერთი ასეთი ფრაზა გახლავთ: 岁岁平安 (Suì suì píng’ān), რაც მშვიდი და მშვიდობიანი წელის თხოვნას ნიშნავს. ახალი წლის შემდეგ შეფუთული ჭურჭლის ნატეხებს ტბაში ან მდინარეში ყრიან. 

  1.  უარი თქვით დალაგებაზე

გაზაფხულის ფესტივალის დაწყებამდე ჩინელები სახლს საფუძვლიანად ალაგებენ, რაც ცუდი იღბლის მოშორებასთან ასოცირდება. თუმცა ზეიმის დაწყებისთანავე დალაგება ერთგვარი ტაბუ ხდება, რადგან, ჩინელების რწმენით, ნაგვის გადაყრამაც კი შეიძლება სახლიდან წარმატება განდევნოს. ამასთან, ჩინური ახალი წლის დღეს შხაპის მიღებაც აკრძალულია.

  1.  არ გამოიყენოთ მაკრატელი, დანები ან სხვა მსგავსი ტიპის ბასრი საგნები

ამ წესის უკან 2 მთავარი მიზეზი დგას. ძველ დროში მაკრატელსა და ნემსს ქალები მუშაობის შემდეგ შესვენებისას იყენებდნენ. ზოგადად, ბასრი საგნები სიმდიდრისა და წარმატების გაჭრასთან/გაწყვეტასთან (შეწყვეტასთან) ასოცირდება. ამიტომ საახალწლო არდადეგების დროს ჩინეთში თმის სალონების 99% დაკეტილია. ამ პერიოდის განმავლობაში თმის შეჭრა ტაბუდადებულია და იკრძალება მანამ, სანამ ყველა გაზაფხულის ფესტივალთან დაკავშირებული დღესასწაული არ დასრულდება.

  1.  არ ეწვიოთ ცოლის ოჯახს ახალი წლის პირველ დღეს

ტრადიციულად, ჩინეთში მრავალი თაობა ერთად ცხოვრობს. პატარძალი ქორწინების შემდეგ ქმრის სახლში გადადის. და, რა თქმა უნდა, ის ჩინურ ახალ წელს თავის მეუღლის ოჯახში აღნიშნავს. საახალწლოდ მშობლებთან დაბრუნება ნიშნავს, რომ მას ქორწინებაში პრობლემები აქვს და შესაძლოა უბედურებაც მოუტანოს მთელ ოჯახს. წყვილს შეუძლია ცოლის ოჯახი (შვილებთან ერთად) მეორე დღეს მოინახულოს და ასევე მოკრძალებული საჩუქრებიც მიიტანოს.

  1.  ნუ მოითხოვთ ვალის გასტუმრებას

ახალი წელი ყველამ მშვიდად უნდა იზეიმოს. თუ კარზე მევალე გიკაკუნებთ, ბუნებრივია, თავს მშვიდად ვერ იგრძნობთ. ჩინელების აზრით, ვალის გასტუმრების მოთხოვნას ორივე მხარისთვის უბედურება მოაქვს. ამასთან, ახალი წლის განმავლობაში ფულის სესხებაც ტაბუდადებულია.

  1.  მოერიდეთ ჩხუბსა და ტირილს

თუ რამე განსაკუთრებული არ ხდება ახალი წლის დროს ტირილი დაუშვებელია. ცხადია, ბავშვების შემთხვევა გამონაკლისად ითვლება და მათ ტირილის გამო არ კიცხავენ. ასევე, აუცილებელია, რომ თავი აარიდოთ ჩხუბს, ყველა საკითხი მშვიდობიანად უნდა მოგვარდეს.

  1.  ნუ მიიღებთ წამლებს

შეეცადეთ არ მიიღოთ წამალი გაზაფხულის ფესტივალზე, რათა თავიდან აიცილოთ ავადმყოფობა მთელი წლის განმავლობაში. რა თქმა უნდა, თუ ქრონიკული დაავადება გაქვთ ან სერიოზული სენით იტანჯებით, ჯანმრთელობა მაინც პირველ ადგილზე უნდა დააყენოთ და ეს ტაბუ დაივიწყოთ. ასევე ამ ტაბუს მსგავსია: ახალი წლის დროს ექიმთან არ მისვლა, ოპერაციის გაკეთებაზე უარის თქმა და ტრავმებისგან მაქსიმალურად თავის არიდება.

  1.  ნუ მიულოცავთ ვინმეს ახალ წელს თუ ის საწოლიდან ჯერ არ ამდგარა

ახალი წლის მილოცვა და კეთილი სურვილების სურვება გაზაფხულის ფესტივალის განუყოფელი ნაწილია (拜年 / bài nián), მაგრამ აუცილებელია ადრესატი საწოლში არ იწვეს, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ჩინური რწმენით, ის მთელი წლის განმავლობაში საწოლს იქნება მიჯაჭვული.

  1.  საჩუქრების ჩუქებასთან დაკავშირებული ტაბუები

ახალ წელს სტუმრად მისვლისას საჩუქრების მიტანა აუცილებელია, მაგრამ აუცილებლად უნდა გაითვალისწინოთ, რომ ზოგიერთი საჩუქარი აკრძალულია.

ყველაზე ცუდ საჩუქრად საათი ითვლება. საათის ჩუქება (送钟 / sòng zhōng) უპატივცემულობად მიიჩნევა. ასევე, ცუდი იდეაა მსხლის ჩუქება (分梨 / fèn lí – მსხლის გაყოფა) – განცალკევებისა და დაშორების (分离) სიმბოლოა. 

ზოგიერთ რეგიონს საკუთარი ადგილობრივი ტაბუც კი აქვს. მაგალითად, მანდარინში „ვაშლი“ (苹果) გამოითქმის píng guǒ. მაგრამ შანხაიში – bing1 gu, რაც იმავენაირად ჟღერს, როგორც “ავადმყოფობისგან გარდაცვლილი” (病故/ Bìnggù). 

სხვათა შორის, ეს არ ეხება მხოლოდ გაზაფხულის ფესტივალს. ზოგადად, საჩუქრის ჩუქებასთან დაკავშირებით კიდევ მრავალი ცრურწმენა არსებობს. მათ კიდევ უფრო დაწვრილებით ჩვენს სტატიაში შეგიძლიათ გაეცნოთ: საჩუქრის ჩუქების განსაზღვრული წესები ჩინურ კულტურაში

წყარო

21 საინტერესო ფაქტი ჩინური ახალი წლის შესახებ

0

ჩინურ ახალ წელს მსოფლიოს მოსახლეობის 20%-ზე მეტი აღნიშნავს. ეს ჩინელი ხალხისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი დღესასწაულია. ამ მოვლენის უკეთ გასაცნობად  წარმოგიდგენთ 21 საინტერესო ფაქტს, რომელიც შესაძლოა არ იცოდეთ ჩინური ახალი წლის შესახებ.

1. ჩინური ახალი წელი ასევე ცნობილია როგორც გაზაფხულის ფესტივალი
მიუხედავად იმისა, რომ ჯერ კიდევ ზამთარია, ჩინეთში ამ დღესასწაულს უწოდებენ გაზაფხულის ფესტივალს (ჩინ. 春节, Chūnjié). დღესასწაული ყველაზე ცივი დღეების დასასრულს აღნიშნავს. ხალხი მიესალმება გაზაფხულს, დარგვას, მოსავალსა და ახალ შანსებს.

გაზაფხულის დღესასწაული ეყრდნობა მთვარის კალენდარს, შესაბამისად ხშირად ეწოდება მთვარის ახალი წელი. მას ასევე აღნიშნავენ ისეთი ქვეყნები, როგორიცაა ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეა და ვიეტნამი.

2. ჩინურ ახალ წელს ზუსტი, კონკრეტული თარიღი არ აქვს
მთვარის კალენდრის მიხედვით, გაზაფხულის დღესასწაული არის პირველ იანვარს  და გრძელდება 15 იანვრამდე (სავსე მთვარე). როდესაც ვცდილობთ მის გამოთვლას მზის (გრიგორიანული) კალენდრით, თარიღი ხშირად იცვლება, განსხვავებით დასავლური დღესასწაულებისგან.

ჩინური ახალი წელი 21 იანვრიდან 20 თებერვლამდე მერყეობს. 2023 წელს, ის 22 იანვარს აღინიშნება.

მიუხედავად იმისა, რომ ჩინეთი, როგორც მთელი მსოფლიო, გადავიდა გრიგორიანულ კალენდარზე, მთვარის კალენდარი მაინც ძალიან მნიშვნელოვანია. ამ კალენდრით აღინიშნება ყველა ტრადიციული დღესასწაული, როგორიცაა ზამთრის ბუნიობა. ზოგიერთი ადამიანი დღემდე თავის დაბადების დღეებსა და ასაკს მთვარის კალენდრის მიხედვით ითვლის.

ჩინური კალენდარი

3-4. ეს არის ლოცვისა და მონსტრებთან ბრძოლის დღე
გაზაფხულის ფესტივალი თავდაპირველად მხოლოდ ღმერთებისადმი ლოცვას ეთმობოდა. ამ დროს მოსახლეობა ბარაქიანი თესვისა და მოსავლის სეზონისთვის ლოცულობდა. ძველ დროში ჩინელებისთვის, როგორც აგრარული საზოგადოებისთვის, მოსავალი უმნიშვნელოვანესი იყო. ადამიანები ასევე ლოცულობდნენ თავიანთი წინაპრებისთვის და მათ ღმერთებივით ექცეოდნენ.

ძველი ჩინური მითები საკმაოდ საინტერესოა. ერთ-ერთი ლეგენდის თანახმად, არსებობდა მონსტრი, სახელად ნიანი (年). იგი ჩნდებოდა ყოველი ახალი წლის ღამეს. ადამიანების უმეტესობა სახლებში იმალებოდა. ერთი ბიჭი საკმარისად გაბედული აღმოჩნდა და მას ასაფეთქებლით შეებრძლა. მეორე დღეს ხალხმა მონსტრისგან გადარჩენა კიდევ უფრო მეტი ფეიერვერკით იზეიმა. შემდგომში ეს პრაქტიკა გაზაფხულის ფესტივალის მნიშვნელოვანი ნაწილი გახდა.

 

5. ჩინური ახალი წლის ღამეს მსოფლიოში ყველაზე მეტი ფეიერვერკი იხარჯება
როგორც ნიანის შესახებ მითში, ფეიერვერკი მონსტრების დასაშინებლად და უიღბლობის ასაცილებლად გამოიყენება. ამ ტრადიციას ჩინელი ხალხი დღემდე პატივს სცემს და  ჩინური ახალი წლის ღამეს ფეიერვერკს უშვებს. დილით ახალი წლის დასახვედრად და წარმატებისთვის ისევ ფეიერვერკს იყენებენ.

იმავე ღამეს, ოჯახები წვავენ ყალბ ქაღალდის ფულს და დაბეჭდილ „ოქროს“ ზოდებს გარდაცვლილი ახლობლების საპატივსაცემოდ. კორეის ჩუსეოკის დღესასწაულის ან მექსიკური მკვდრების დღის ტრადიციების მსგავსად, მათ სჯერათ, რომ შესაწირი წინაპრებს ბედს და წარმატებას მოუტანს შემდგომ ცხოვრებაში.

6. ფეიერვერკი ზოჯერ არალეგალურია

უსაფრთხოების ზომებისა და ჰაერის დაბინძურების გამო, ჩინეთის ბევრმა ქალაქმა სრულად აკრძალა ფეიერვერკის გამოყენება. 500-ზე მეტ ქალაქს ასევე აქვს ნაწილობრივი შეზღუდვები.

ამის მიუხედავად, უამრავი მოქალაქე წესებს არღვევს და მაინც იყენებს ასაფეთქებელ ნივთიერებებს. პეკინს 13 წლის განმავლობაში აკრძალული ჰქონდა ფეიერვერკის გაშვება. აკრძალვა 2006 წელს გაუქმდა საზოგადოების მოთხოვნით.

თუ ამ დროის განმავლობაში ჩინეთში იმყოფებით, აფეთქებების მოსმენას და ნახვას მინიმუმ 3 ღამე შეძლებთ (და ეს შეიძლება გაგრძელდეს კვირების განმავლობაში).

7. ეს ჩინეთის ყველაზე გრძელი დღესასწაულია
გაზაფხულის ფესტივალი 15 დღის განმავლობაში გრძელდება, მაგრამ დღესასწაულები იწყება ახალი წლის ღამეს (რაც 16 დღეა). ასევე შეიძლება ითქვას, რომ დღესასწაულების სეზონი იწყება (მთვარის კალენდრით) დეკემბერში, ლა პას ფესტივალზე (ჩინ. 腊八节, là bā jié). ჯამში ეს არის სადღესასწაულო პერიოდის დაახლოებით 40 დღე!

ტრადიციულად, დროს ოჯახთან ერთად ატარებენ და გასვლა მხოლოდ მე-5 დღის შემდეგ არის შესაძლებელი. ეს ეროვნული დღესასწაულია. ასევე დაკეტილია მაღაზიების დიდი ნაწილი. ამიტომ, ერთი თვით ადრე ჩინელები ყიდულობენ ნიან ჰუოს (年货), ანუ საახალწლო პროდუქტებს. ისინი აგროვებენ კულინარიულ ნივთებს, საჭმელს, საჩუქრებს, ახალ ტანსაცმელს და სხვა.

8. გაზაფხულის ფესტივალი იწვევს ადამიანთა ყველაზე დიდ მიგრაციას მსოფლიოში
ჩინური ახალი წლის ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწილი ოჯახთან შეხვედრაა. აუცილებელია, რომ ყველა დაბრუნდეს სახლში საახალწლო ვახშამზე.

თანამედროვე ჩინეთში, ხანდაზმული მშობლების უმეტესობა ცხოვრობს სოფლად, ხოლო მათი შვილები ქალაქებში მუშაობენ. სახლში დაბრუნებას და დასვენებას ჩუნ იუნს (ჩინ.春运) ან საგაზაფხულო მიგრაციას უწოდებენ.

გარდა ამისა, მატარებლის ბილეთების შეძენა 60 დღით ადრე იწყება. ეს იწვევს დიდ ბრძოლას ბილეთებისთვის. 2015 წელს სტატისტიკამ აჩვენა, რომ ყოველ წამში დაახლოებით 1000 ბილეთი იყიდებოდა.

მოსახლეობის მიგრაცია ჩინური ახალი წლისას

9. მარტოხელები ქირაობენ ყალბ შეყვარებულს
შვილების გაჩენა და გვარის გაგრძელება ჩინური კულტურის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწილია.

ზოგიერთი მარტოხელა ადამიანი ქირაობს ყალბ შეყვარებულს სახლში წასაყვანად. ვისაც არ შეუძლია ან არ სურს სახლში დაბრუნება სადღესასწაულოდ, შეუძლია საკუთარი თავის „გაქირავება“.

10. დაუშვებელია შხაპის მიღება, სახლის გაწმენდა ან ნაგვის გადაყრა!
საახალწლოდ შხაპის მიღება დაუშვებელია. პირველი ხუთი დღე დაუშვებელია ნაგვის წმენდა და გადაყრა. ტრადიციის მიხედვით, ოთახის წმენდა ან ტანის დაბანა ამ პერიოდში უიღბლობის მომტანია.

მეორეს მხრივ, გაზაფხულის ფესტივალამდე ერთი დღეა, რომელიც ეძღვნება დასუფთავებას. ეს დღე არის უიღბლობის მოსაშორებლად და სიკეთისთვის ადგილის გასათავისუფლებლად.

კიდევ რა არის აკრძალული ჩინური ახალი წლის დღესასწაულზე?

  • თმის შეჭრა (2 თებერვლამდე)
  • მაკრატლის, დანებისა და სხვა ბასრი ნივთების გამოყენება
  • კამათი, უხამსი სიტყვების გამოყენება
  • „უიღბლო“ სიტყვების (სიკვდილი, ავადმყოფობა და სხვ.) თქმა
  • საგნების დამტვრევა

11. ბავშვები იღებენ წითელ კონვერტებს
სხვა კულტურების მსგავსად, ჩინელი ბავშვებიც დღესასწაულებზე საჩუქრებს იღებენ, მაგრამ გაზაფხულის ფესტივალზე მათ უფროსები ჩვეულებრივ საჩუქრებთან ერთად წითელ კონვერტებს ჩუქნიან.

ამ ტრადიციას ასევე უწოდებენ წითელ პაკეტებს ან ჯიბეებს. ამ პაკეტებში ბავშვებისთვის ფულს დებენ. ჩინელების რწმენით, ეს თანხა ხელს უწყობს ბედნიერების გადაცემას უფროსებისგან ბავშვებზე. წითელ კონვერტებს ასევე უფროსებიც ცვლიან თანამშრომლებსა და მეგობრებს შორის.

წითელი კონვერტების გადაცემა ხანგრძლივი ტრადიციაა ჩინეთში

ტექნოლოგიის განვითარებასთან ერთად, ციფრული წითელი კონვერტების ტენდენცია გამოჩნდა. ადამიანები ხშირად აგზავნიან ვირტუალურ კონვერტებს ჯგუფებში და უყურებენ როგორ იღებენ სხვები საჩუქარს. ამ მოვლენას ეწოდება „ციანგ ხონგპაო“ (ჩინ. 抢红包), ან სიტყვასიტყვით „წითელი კონვერტების დატაცება“.

12. ჩინელები ყოველდღე, ყოველ ჯერზე მიირთმევენ ძიაოწის
ტრადიციულად ეს სავალდებულოა, მაგრამ ამას უკვე ბევრი აღარ აკეთებს. ადამიანების უმეტესობა მხოლოდ საახალწლო ვახშმის დროს მიირთმევს ძიაოწის. სხვები მიირთმევენ წლის პირველ საუზმეზე.

ძიაოწი არ არის პოპულარული მთელი ჩინეთის მასშტაბით, მას უფრო ხშირად ჩრდილოეთში მიირთმევენ. სამხრეთში, ჩინელებს ურჩევნიათ მიირთვან საგაზაფხულო ხვეულა – ჩუნძიუენი (ჩინ. 春卷 ) და წებოვანი ბრინჯის ბურთულები წვნიანში, სახელწოდებით ტანგიუანი (ჩინ. 汤圆).

ძიაოწის ჩინურ ახალ წელს სადღესასწაულო დანიშნულება აქვს

13. ჩინურ საახალწლო დესერტებს განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვთ
ბევრ კულტურას აქვს სიმბოლური საკვები. ჩინეთშიც, საახალწლო დესერტებს განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს. ეს ძირითადად უკავშირდება დესერტების დასახელებას.

ტანგიუანი სიტყვასიტყვით ნიშნავს „სუპის ბურთებს“, მაგრამ ჟღერს როგორც ტუანიუან (ჩინ. 团圆), რაც ნიშნავს გაერთიანებას. ამიტომ გასაკვირი არ არის, რომ ის პოპულარული დესერტია ჩინური ახალი წლის განმავლობაში.

ტანგიუანი

ნიან კაო (年糕) არის ბრინჯის ნამცხვრის სახეობა. ის წარმატების სიმბოლოა.

ფა კაო (发糕) ჩინური მაფინის სახეობაა. ხალხი მას სადღესასწაულო ფერებში ღებავს. ფა იგივდება ტერმინთან ფა ცაი (发财), რაც ნიშნავს „გამდიდრებას“.

14. არსებობს სპეციალური ღვინო გაზაფხულის ფესტივალისთვის
ალკოჰოლი ჩინური კულტურის მნშივნელოვანი ნაწილია. არსებობს გამონათქვამი, რომ მანერები და ეტიკეტი ღვინის გარეშე წარმოუდგენელია. ეს ნიშნავს, რომ ღვინო ყველა ცერემონიაზე, ფესტივალსა თუ მნიშვნელოვან ვახშამზე ფიგურირებს.

ჩინელებს აქვთ ღვინო ნიშნობის ვახშმისთვის, ქორწილებისთვის, დაბადების დღის, ან გაზაფხულის ფესტივალისთვის. ასეთ მდიდარ ღვინის კულტურასთან ერთად, არსებობს სასმელთან დაკავშირებული არაერთი თამაში.

როცა თქვენზე უფროს ადამიანთან ერთად მიირთმევთ, როგორც ეს საახალწლო ვახშმის შემთხვევაშია, სადღეგრძელოების ეტიკეტის მკაცრი წესები უნდა დაიცვათ. მათ შორისაა სადღეგრძელოების თანმიმდევრობა, დასაჯდომი ადგილი, ჭიქის ჭერის მანერა და ა.შ.

15. ჩინელები საახალწლოდ ყველაფერს წითლად ალამაზებენ
ყველა ოჯახი თავის სახლს წითლად რთავს. ეს ტრადიციაც ნიანის ლეგენდას უკავშირდება. ფეიერვერკთან ერთად, წითელი ფერი ოჯახს ურჩხულებისგან იცავს. ფეიერვერკი არ არის ერთადერთი რამ, რაც აშინებს ურჩხულს. წითელი ასევე გამოიყენება თითქმის ყველა ჩინური დღესასწაულისას.

ჩინელები კიდებენ წითელ ლამპიონებსა და წიწაკის ძაფებს (როგორც ნამდვილს, ისე ყალბს) და კარებსა და ფანჯრებზე წითელ ქაღალდს აკრავენ.

ითვლება, რომ ახალ ტანსაცმელს მოაქვს იღბალი. ხალხი საფესტივალო გარდერობს ახალ, წითელ ტანისამოსს ამატებს.

16. ზოდიაქო
ტრადიციული ჰოროსკოპი სხვა ქვეყნებში ყოველთვიურია და ზოდიაქოს 12 ნიშნისგან შედგება. ჩინეთშიც არსებობს ზოდიაქოს 12 ნიშანი, მაგრამ იგი ყოველწლიურია.

ჩინური ზოდიაქო (十二生肖)

2023 წელი კურდღლის წელია. ზოგიერთი ცხოველი (როგორიცაა ვირთხა, გველი, ძაღლი და ღორი) არ მოსწონთ ჩინურ კულტურაში, მაგრამ თითოუელი ნიშნის დადებითი თვისებები იმ წელს დაბადებულ ადამიანებს ენიჭებათ.

ისინი ჩინეთში ბევრად უფრო დიდ როლს ასრულებენ, ვიდრე დასავლურ კულტურებში. ცხოველს შეუძლია გადაწყვიტოს კარიერა, ჯანმრთელობა და ურთიერთობები.

17. თქვენი ზოდიაქოს წელი უიღბლოა
თქვენი დაბადების წელი (ჩინ. 本命年, běn mìng nián) არის თქვენი ზოდიაქოს ცხოველის წელი. თორმეტწლიანი ციკლიდან, ეს თქვენთვის ყველაზე უიღბლო დროა.

ამის მრავალი ახსნა არსებობს. თქვენი ზოდიაქოს ნიშნის წელი ხელახალი დაბადების წელია, ჩინელებს კი სჯერათ, რომ ახალშობილები დემონებისადმი უფრო მოწყვლადები არიან.

ამ წლის განმავლობაში თქვენი თავდაცვის იარაღი წითელი ფერია. სახლის წითლად დამშვენებასთან ერთად, რეკომენდებულია წითელი ტანსაცმლის ტარება უსაფრთხოებისთვის და სიმდიდრის მოსაზიდად. ბევრი ადამიანი იცვამს წითელ საცვლებს. სხვები ასევე ატარებენ წითელ პერანგებს, შარვლებს, სამკაულებს, ფეხსაცმლის საფენებს და სხვა.

18. გაზაფხულის ფესტივალზე ყველა 1 წლით იზრდება
ჩინეთში, ყველას აქვს „რეალური“ (实岁, shí suì) და ნომინალური ასაკი (虚岁, xū suì). რეალური ასაკი იზომება დაბადების დღიდან, ხოლო ნომინალური ასაკი გაზაფხულის ფესტივალის დადგომასთან ერთად იმატებს.

ბოლო დრომდე, ჩინელები ნომინალურ ასაკს იყენებდნენ და ის დღესაც გავრცელებულია და ზოგჯერ გამოიყენება რეალურ ასაკთან ერთად.

19. საახალწლო მილოცვა ჩინურად არის „სინ ნიენ კუაი ლე“
ეს გამოთქმა ნიშნავს „გილოცავთ ახალ წელს“. ჰონგ-კონგსა და ჩინეთის სხვა კანტონურენოვან რეგიონებში, უფრო ხშირად იყენებენ ტერმინს „გონგ ხეი ფატ ჩოი“. ჩინურ ენაზე (პუთუნგხუაზე) ეს არის „კუნგ სი ფა ცაი“ (恭喜发财), რაც ითარგმნება, როგორც „გისურვებთ კეთილდღეობასა და სიმდიდრეს“.

თუ გადავხედავთ მილოცვის სხვა ფორმებს, ვნახავთ, რომ უმეტესობა ეხება უხვ მოსავალს, სიმდიდრეს, ჯანმრთელობას, დღეგრძელობასა და გამრავლებას.

საკვები, ფულადი სახსრები და ჯანმრთელობა არის ის, რაც ყველას სურს. გვარის გაგრძელებას უდიდესი მნიშვნელობა აქვს ჩინეთში. ეს ტრადიცია არის ჩინეთის მოსახლეობის სიმრავლის ერთ-ერთი მიზეზი.

20. ჩინური ახალი წელი ფარნების ფესტივალით მთავრდება
მთვარის კალენდრით, წლის პირველი სავსე მთვარე არის იუან სიაოს ფესტივალი (元宵节, yuán xiāo jié) ან ფარნების ფესტივალი (灯节, dēng jié). ოჯახური ერთიანობის მნიშვნელობასთან ერთად, ის წვეულებისა და გართობის ღამეა.

უძველეს დროში გოგონებს არ ეძლეოდათ გარეთ გასვლის უფლება. მხოლოდ ამ ღამეს შეეძლოთ მათ მთვარისა და ფარნების ყურება სეირნობისას. ამის გამო ჩინეთის ფარნების ფესტივალს ჩინურ ვალენტინობის დღესაც უწოდებენ.

21. ჩინური ახალი წელი მთელ მსოფლიოში აღინიშნება
მსოფლიოში ყოველი მეხუთე ადამიანიდან ერთი ჩინელია, მაგრამ ეს სტატისტიკა არ მოიცავს მილიონობით საზღვარგარეთ მცხოვრებ ჩინელს და ჩინური წარმოშობის ხალხს.

მსოფლიოს დიდ ქალაქებში – ლონდონში, სან-ფრანცისკოში და სიდნეიში გაზაფხულის ფესტივალი აზიის ფარგლებს გარეთ ყველაზე მასშტაბურია. ამ ქალაქების ჩინურ ნაწილებში, ე.წ. „ჩაინატაუნებში“ ჩინური ახალი წლის სადღესასწაულო ატმოსფერო ნამდვილად იგრძნობა.